Με λένε σταθερότητα

Το όνομά μου προέρχεται από τη λατινική λέξη Constantinus < constans που σημαίνει ο σταθερός, ο βέβαιος. Την Τετάρτη 21 Μαΐου στον Ιερό Ναό Αγίου Κωνσταντίνου και Αγίας Ελένης στην Αγυιά Πατρών, στο κήρυγμα του Μητροπολίτη Πατρών ακούστηκε πολλές φορές (θα ήθελα να τις είχα μετρήσει) η λέξη σταθερότητα, η οποία συνδέθηκε με το όνομα του Αγίου Κωνσταντίνου, τιμώντας τη μνήμη του. Η σταθερότητα τονίστηκε τόσο πολύ που θεωρώ αδύνατον να μην έχει χαραχθεί στο μυαλό των παρευρισκόμενων.

Δεν θυμάμαι άλλη φορά, ανήμερα της γιορτής μου να ακούσω αντίστοιχο κάλεσμα προς τους πιστούς. Κάλεσμα προς τη σταθερότητα (εννοείται στην Πίστη, στο Ευαγγέλιο κ.λπ.). Όμως, δεν μπορούσα να μην συνδέσω τη συγκεκριμένη λέξη με την Κυβέρνηση, δεδομένου ότι όλον αυτόν τον καιρό βγαίνει από τα χείλη της, καθώς πρόκειται για την αγαπημένη της λέξη. Από την άλλη, μπορεί να μην θυμάμαι αντίστοιχο Λόγο, επειδή παλιότερα δεν ξεστομίζονταν ταυτόχρονα η λέξη αυτή από τα πιο ασταθή ανθρωποειδή, των οποίων η μόνη σταθερά που έχουν σχετίζεται με την προσκόλληση στο χρήμα, την εξουσία και τον εγωισμό. Επομένως θα μου πείτε, όποιος έχει τη μύγα… μυγιάζεται. Δηλαδή, με ενοχλεί η Κυβέρνηση κι εγώ ρίχνω ευθύνες στον Μητροπολίτη! Ακριβώς.

Γιατί η λέξη αυτή «παίζει» πολύ από τα κυβερνητικά στελέχη και τα παπαγαλάκια τους, εκβιάζοντας ότι θα έρθει η καταστροφή του κόσμου, αν καταψηφιστούν στις Ευρωεκλογές. Δεν την λες, λοιπόν, αυτή τη λέξη 4 μέρες πριν τις εκλογές σε μία κατάμεστη Εκκλησία. Διότι ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε και στο γεγονός ότι πρέπει να υπάρχει σταθερότητα στην πολιτική (για παράδειγμα όταν είπε ότι οι πολιτικοί πρέπει να βαδίζουν με το Ευαγγέλιο), και εφόσον έγινε αναφορά στην πολιτική, γιατί δεν είπε ότι η λέξη σταθερότητα χρησιμοποιείται λάθος από την Κυβέρνηση, η οποία το μόνο που έχει στο μυαλό της είναι η δική της επιβίωση και όχι των πολιτών; Ίσως για να μην φαίνεται (αλήθεια;) ότι υποδεικνύει, ίσως επειδή θεωρεί (αλήθεια;) ότι όλοι όσοι τον ακούν αντιλαμβάνονται την πραγματική όψη όσων συμβαίνουν και δεν παραπλανιούνται, ίσως γιατί δεν πιστεύει (αλήθεια;) ότι υπάρχει κόσμος που ψηφίζει δολοφόνους ναζί και κουστουμαρισμένους ακροδεξιούς.

Δεν θα έγραφα ένα άρθρο για τη σταθερότητα λίγο πριν τις εκλογές, με αφορμή την ετυμολογία του ονόματός μου, παρά μόνο αν ήθελα να καταδικάσω τον επικοινωνιακό (και καθόλου αληθινό) τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η λέξη. Γιατί σταθερός είναι αυτός που δεν μετακινείται, που διατηρεί τη θέση του αμετάβλητη, που εμμένει στην αρχική του τοποθέτηση. Ποιος είναι λοιπόν σταθερός; Ο Σαμαράς με «σταθερά βήματα μπροστά»; Αν υποθέσουμε ότι είναι σταθερός λέει ψέματα, γιατί άλλα έλεγε πριν τις εκλογές του 2012 και άλλα έπραξε. Αν υποθέσουμε ότι λέει αλήθεια τότε θα παραμείνει σταθερός και αμετάβλητος στη μνημονιακή του θέση.

Στις Ευρωεκλογές ας τιμωρήσουμε σταθερά και βέβαια τα Σαμαροβενιζελοφασιστοαπολιτίκ ανδρείκελα που έχουν το θράσος να μιλούν για τη σωτηρία της χώρας. Αμήν.

Εξαρτημένη ανεξαρτησία

Στην αίθουσα όπου εξελίσσονταν το «Συνέδριο των Χρωμάτων» επικράτησε σιωπή. Τα χρώματα μόλις είχαν μάθει ότι δεν ήταν ανεξάρτητα. Στο παρελθόν είχαν ξαφνιαστεί ξανά, όταν τους ανακοινώθηκε ότι όλα (τα χρώματα) προέρχονται από το λευκό φως! Το κάθε χρώμα γνώριζε ότι μπορεί να προκαλέσει φυσιολογικές αντιδράσεις και ψυχολογικές επιδράσεις στους ζωντανούς οργανισμούς και θεωρούσε τον εαυτό του μοναδικό. Για παράδειγμα, το κόκκινο ήταν περήφανο για την ικανότητά του να δίνει ενέργεια και δύναμη, και το μπλε για τις κατευναστικές και ηρεμιστικές του ιδιότητες. Ο διαφορετικός χαρακτήρας τους, τα έκανε να πιστεύουν ότι το καθένα δρα και γίνεται αντιληπτό ως ανεξάρτητο. Μελέτες, όμως, επιστημόνων και καλλιτεχνών κατέληξαν σε συμπεράσματα όπως τα παρακάτω:

Εικόνα 1

1. Το κόκκινο, το πορτοκαλί και το κίτρινο ονομάζονται θερμά χρώματα, ενώ το πράσινο, το μπλε και το μοβ ονομάζονται ψυχρά. Ο Johannes Itten όμως χαρακτήρισε τη διαφοροποίηση των χρωμάτων πολύ παραπλανητική [1], καθώς τα χρώματα δρουν άλλοτε ως ψυχρά και άλλοτε ως θερμά, ανάλογα με την τοποθέτησή τους πλάι σε θερμότερους και ψυχρότερους τόνους. Στην εικόνα 1, το μοβ χρώμα είναι ψυχρό όταν σχετίζεται με το θερμό κόκκινο, ενώ είναι θερμότερο όταν τοποθετείται δίπλα στο μπλε.  

Εικόνα 2

2. Ένα μοβ που περιέχει περισσότερο κόκκινο είναι θερμότερο από ένα μοβ που περιέχει περισσότερο μπλε (εικόνα 2). Ο Rudolf Arnheim [2] ανέφερε πως αυτό που προσδιορίζει την εντύπωση της θερμότητας ή ψυχρότητας ενός χρώματος δεν είναι το ίδιο το χρώμα, αλλά το χρώμα προς το οποίο συγκλίνει.

Εικόνα 3

3. Ο Josef Albers σημείωσε ότι το ίδιο χρώμα σε δύο διαφορετικά φόντα φαίνεται σαν δύο διαφορετικά χρώματα [3]. Κατά την αλληλεπίδραση των χρωμάτων, οι χρωματικές ιδιότητες μιας επιφάνειας επηρεάζονται από τις ιδιότητες του φόντου της και γενικότερα από τα χρώματα που την περιβάλλουν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οπτικές απάτες και ψευδαισθήσεις. Στην εικόνα 3, τα δύο Χ φαίνονται εντελώς διαφορετικά σε απόχρωση και φωτεινότητα, αλλά όπως φαίνεται στο σημείο επαφής τους τα χρώματα αυτά είναι ίδια.

Ο Arnheim [4] συμπλήρωσε ότι η ταυτότητα του χρώματος δεν εδρεύει στο χρώμα καθεαυτό, αλλά καθιερώνεται μέσω των σχέσεών του. Το κάθε χρώμα εξαρτάται από την υποστήριξη όλων των άλλων. Και ο Itten [5] τόνισε ότι κάθε μεμονωμένο χρώμα θα πρέπει να γίνεται αντιληπτό και να βιώνεται μέσω των ατέλειωτων συνδυασμών του με τα άλλα χρώματα.

Ψίθυροι αντικατέστησαν τη σιωπή. Μετά το σοκ που υπέστησαν, τα χρώματα άρχισαν να συνομιλούν. Όσα έμαθαν σήμερα έμοιαζαν φυσιολογικά. Άλλωστε όλες οι παρατηρήσεις και οι μελέτες αφορούσαν στην ανθρώπινη αντιληπτική ικανότητα διάκρισης των χρωμάτων. Επομένως, οι άνθρωποι είχαν κάθε δικαίωμα να καταθέσουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους για την αλληλοεπίδραση μεταξύ των χρωμάτων.

Τι θα συνέβαινε όμως αν τα χρώματα ήταν ομιλητές σε «Συνέδριο Ανθρώπων»; Ας κάνω το ερώτημα λίγο πιο συγκεκριμένο και επίκαιρο. Τι θα συνέβαινε αν τα χρώματα ήταν ομιλητές σε «Συνέδριο Ανεξάρτητων Υποψήφιων Πολιτικών», με συμπεράσματα αντίστοιχα με τα παραπάνω; Η απάντηση είναι ότι οι Ανεξάρτητοι (θα περιοριστώ σε αυτή τη λέξη για λόγους οικονομίας) δεν θα δέχονταν τα συμπεράσματα. Γιατί είναι Ανεξάρτητοι, που σημαίνει ότι δεν εξαρτώνται, δεν επηρεάζονται από κανέναν.

Ο καθένας από αυτούς, ως Ανεξάρτητος, ενώ έχει επιδράσεις σε ζωντανούς οργανισμούς, θεωρεί ότι γίνεται αντιληπτός ως μοναδικός, κάτι σαν πρωταγωνιστής δηλαδή. Με αυτήν την έκφραση μού έρχεται στο μυαλό ένας Ανεξάρτητος που στην ερώτηση αν χαρακτηρίζεται θερμός ή ψυχρός (κόκκινος ή μπλε, αριστερός ή δεξιός, πάρτε το όπως θέλετε) απαντά ότι δεν έχει ξεκάθαρο χαρακτήρα, όλα είναι σχετικά. Μετά τις Ευρωεκλογές θα δει πως θα έχει διαμορφωθεί το τοπίο και θα αποφασίσει. Είναι κάτι σαν το μοβ δηλαδή. Αν βγει το κόκκινο θα θέλει να συνεργαστεί μαζί του, αλλά ταυτόχρονα θα δείχνει τον ψυχρό του χαρακτήρα. Αν βγει το μπλε θα συνεργαστεί μαζί του, αναδεικνύοντας τη θερμή πλευρά του εαυτού του για το καλό της χώρας. Δεν είναι τυχαίο που στο σήμα της παράταξής του έχει τόσο το κόκκινο (στα αριστερά!) όσο και το μπλε (στα δεξιά!). Μπορεί ο Itten να χαρακτήρισε τη διαφοροποίηση των χρωμάτων σε θερμά ή ψυχρά παραπλανητική, όμως εγώ χαρακτηρίζω άκρως παραπλανητική την τοποθέτηση του παραπάνω Ανεξάρτητου, καθώς με λίγα λόγια μάς λέει ότι δεν ξέρει τι χρώμα είναι!

Κάτι αντίστοιχο ισχύει γενικά για εκείνους που κατεβαίνουν ως Ανεξάρτητοι, κυρίως στις Δημοτικές και Περιφερειακές Εκλογές (ξαφνικά είναι όλοι Ανεξάρτητοι). Παραφράζοντας την άποψη του Arnheim θα έλεγα ότι αυτό που προσδιορίζει τον χαρακτήρα σου δεν είναι το πώς ονομάζεσαι ή τι δηλώνεις ότι είσαι, αλλά ο χώρος προς τον οποίο συγκλίνεις. Αριστερά, δεξιά, κέντρο, άσπρο ή μαύρο;

Επιπλέον, ορισμένοι άλλαξαν φόντο και νομίζουν ότι δεν είναι το ίδιο χρώμα, αλλά διαφορετικό. Σκοπός τους είναι να δημιουργήσουν οπτικές απάτες και ψευδαισθήσεις. Δηλαδή πριν αποτελούσαν το Χ μπροστά από τον πράσινο ήλιο και τώρα αποτελούν το Χ μπροστά από το λαδί της ελιάς! Αποδίδοντας και πάλι διαφορετικά τον Arnheim, θα πω ότι η ταυτότητα του κόμματος δεν εδρεύει στο λογότυπο, αλλά καθιερώνεται μέσω των σχέσεών του. Από αυτές τις σχέσεις καθιερώνεται και η ταυτότητα της Νέας Δημοκρατίας, η οποία εξαρτάται και υποστηρίζεται από φασιστικά στελέχη. Ή μήπως και αυτά τα στελέχη είναι Ανεξάρτητα;

Αν τα χρώματα ήταν σε «Συνέδριο Ανεξάρτητων Υποψήφιων Πολιτικών» θα τους δίδασκαν την έννοια της αλληλοεπίδρασης. Η αποδοχή των συμπερασμάτων βέβαια εξαρτάται από την ανθρώπινη αντιληπτική ικανότητα!

Πηγές:

[1], [5]. Ίττεν, Γ. (1998). Τέχνη του χρώματος. Αθήνα: Ένωση Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων.

[2], [4]. Arnheim, R. (2005). Τέχνη και Οπτική Αντίληψη: Η ψυχολογία της δημιουργικής όρασης. Αθήνα: Θεμέλιο.

[3]. Albers, J. (2006). Interaction of Color. Revised and Expanded Edition. Yale University Press.

Ανάσταση

Πέρυσι, Μεγάλη Παρασκευή βρισκόμουν στην Μητρόπολη Κερκύρας, στον Ιερό Ναό της Αγίας Θεοδώρας, όπου μπορούσε κανείς να παρατηρήσει την έντονη παρουσία του μοβ χρώματος τόσο στον στολισμό όσο και στα ρούχα των ιερέων, προκειμένου να δηλωθεί η έννοια του πένθους. Αυτή ήταν η αφορμή για να γράψω το άρθρο με τίτλο «Το χρώμα τηςδημοκρατίας». Φέτος, παρακολούθησα την Ακολουθία της Αποκαθήλωσης στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής, Μητρόπολης του Αγρινίου. Το μοβ χρώμα ήταν παρόν, όπως και το συγκινησιακό κλίμα που με τον ίδιο τρόπο κάθε χρόνο κάνει τα μάτια των πιστών να βουρκώνουν. Τη στιγμή που μεταφέρεται ο στολισμένος Επιτάφιος στο κέντρο, μπροστά από το ιερό, ώστε να γίνει η αναπαράσταση της ταφής, νιώθω μία ανατριχίλα διαβάζοντας τις λέξεις που κοσμούν περιμετρικά τον Επιτάφιο: «ANACTA O ΘΕΟC… Η ΕΛΛΑΔΑ; ΘΑ ΑΝΑCΤΗΘΕΙ; !!!»

Σε δευτερόλεπτα κυριεύομαι από ερωτήματα. Γιατί αυτό το θρησκευτικοπολιτικό μήνυμα στον Επιτάφιο; Ποιο είναι το νόημα του μηνύματος; Η Ελλάδα θυσιάστηκε; Για ποιον θυσιάστηκε; Σε ποιον απευθύνεται η ερώτηση αν θα αναστηθεί; “Πρέπει” να αναγράφονται τέτοια μηνύματα στον Επιτάφιο; Αυτές οι ερωτήσεις απασχόλησαν το μυαλό μου για αρκετή ώρα, και η προσοχή μου αποσπάστηκε προσπαθώντας να βρω απαντήσεις.

Υποτίθεται ότι όλα όσα συμβαίνουν στη χώρα έχουν ως στόχο τη σωτηρία της. Αυτό ευαγγελίζεται η Κυβέρνηση, η οποία νομίζει ότι είναι ο Θεός που στέλνει τα παιδιά του σε θυσία. Όμως, κανείς δεν θέλησε να στερηθεί εκούσια όσα έχει αποκτήσει με αγώνα. Ιδιαίτερα, κανείς δεν θέλησε (στην προκειμένη περίπτωση) να στερηθεί τη ζωή του με πρόσχημα τη σωτηρία της χώρας. Επομένως, δεν μιλάμε για θυσία, μιλάμε για γενοκτονία. Γενοκτονία είναι, επιπλέον, το γεγονός ότι οι θάνατοι έχουν ξεπεράσει τις γεννήσεις. Το ερώτημα, λοιπόν, για την Ανάσταση της Ελλάδας, περιμένει μία ελπιδοφόρα απάντηση ότι τα δεδομένα θα ανατραπούν. Ωστόσο, μένοντας στο ερώτημα και βλέποντάς το μάλιστα πάνω στον Επιτάφιο είναι σα να βρισκόμαστε στον επιτάφιο θρήνο της Ελλάδας. Έτσι ένιωσα και πιστεύω ότι αντίστοιχα συναισθήματα είχαν όσοι αντίκριζαν τον Επιτάφιο. Είναι όμως σωστή αυτή η κίνηση; Ο καθένας από εμάς περιμένει λίγο πολύ ένα θαύμα, και ξαφνικά βλέπει την Εκκλησία να περιμένει το θαύμα και η ίδια. Ή μήπως τελικά δεν είναι έτσι;

Εδώ θα ανοίξω μία παρένθεση καθώς, έχοντας στο μυαλό μου την δραματική ταινία “Αμήν.” (2002) του Κώστα Γαβρά, αρχίζω να αντιλαμβάνομαι τα πράγματα διαφορετικά. Η ταινία βασίζεται στην ιστορία του χημικού Κουρτ Γκερστάιν, υπαρκτό πρόσωπο και αξιωματικός των Ες-Ες που προσπάθησε αποτυχημένα να ευαισθητοποιήσει την Καθολική Εκκλησία σχετικά με το Ολοκαύτωμα. Από την άλλη, ο Ρικάρντο, φανταστικός χαρακτήρας, είναι εμπνευσμένος από υπαρκτούς καθολικούς ιερείς που αγωνίστηκαν να αντιταχθούν στην αγριότητα και δεν συμβιβάστηκαν με τους ιεραρχικά ανώτερους που αδιαφόρησαν για την γενοκτονία των Εβραίων. Ο Γαβράς ξαναλέει την ιστορία του Ολοκαυτώματος, όμως δεν μιλάει για τα θύματα αλλά για τους θύτες. Ιδιαίτερα για την περίπτωση της Εκκλησίας, που δεν λειτούργησε ως ανώτερος ηθικός φορέας, αλλά περιορίστηκε στις διπλωματικές θέσεις της.

Αν και δεν έχουμε δει ένα ξεκάθαρο μήνυμα από την Εκκλησία αναφορικά με την Ελλάδα της κρίσης, θεωρώ ότι ο “επαναστατικός” (όπως χαρακτηρίστηκε στο διαδίκτυο) Επιτάφιος (αντίστοιχος με τον Ρικάρντο) δεν απευθύνεται στον απλό λαό. Δεν απευθύνεται στα θύματα αλλά στους θύτες. Στέλνει το σύνθημά του σε εκείνους που συνεχίζουν το καταστροφικό τους έργο. Αυτούς προσπαθεί να συγκινήσει, και πιθανόν επέλεξε έναν τρόπο όχι προφορικό (όπως θα ήταν ένα κήρυγμα), αλλά γραπτό, τοποθετημένο συμβολικά εκεί που θα προσέλθουν οι πιστοί και οι “πιστοί”, για να προσκυνήσουν.

Βγαίνοντας από την Εκκλησία και φορτισμένη από τις σκέψεις, ξαφνικά αντικρίζω έναν τοίχο γεμάτο με αφίσες, στις οποίες αναγράφονται:

«ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ. ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΘΑ ΚΑΝΟΥΜΕ στην ΚΑΛΠΗ όταν ΠΑΜΕ».

Οι απολυμένοι και οι σε διαθεσιμότητα καθηγητές Αιτωλοακαρνανίας στέλνουν το δικό τους μήνυμα. Αυτοί που έδωσαν την ψήφο τους, διαπράττοντας τα σύγχρονα εγκλήματα κατά των βασικών αγαθών του ελληνικού λαού, έχουν ευθύνη και ονοματεπώνυμο [1]. Και θα τιμωρηθούν. Σε αυτούς απευθύνεται το μήνυμα, στους θύτες δηλαδή και πάλι. Το κόκκινο χρώμα της ΕΠ-ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ τραβά την προσοχή και είναι αδύνατον να μην διαβαστεί. Ίσως γι’ αυτό την επόμενη μέρα οι αφίσες είχαν εξαφανιστεί από τον συγκεκριμένο τοίχο. Γιατί “ενοχλούσαν” τα βλέμματα των ενόχων. Των ενόχων που τη μια στιγμή διάβαζαν «Η Ελλάδα; Θα αναστηθεί;» Και η απάντηση ήταν «Ανάσταση θα κάνουμε στην κάλπη όταν πάμε». Δεν ξέρω αν αυτοί οι άνθρωποι ταρακουνήθηκαν έστω και λίγο από τις παραπάνω φράσεις. Δεν ξέρω αν τους αγγίζουν τα λόγια των πονεμένων ανθρώπων που έχουν χάσει τους αγαπημένους τους, τη δουλειά τους, το σπίτι τους, τη γη τους, τα κεκτημένα τους. Το μόνο που ξέρω είναι ότι θα τιμωρηθούν, όπως τιμωρούνται οι προδότες. Κι εγώ σε αυτό το άρθρο, σε αυτούς απευθύνομαι…

Πηγές:

[1]. http://diathesimoiekp.blogspot.gr/2014/04/blog-post_24.html

Brad Pitt πλεόνασμα

Το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας απέσπασε φέτος η ταινία “12 χρόνια σκλάβος” (12 years a slave) του Steve McQueen. Ίσως στο ελληνικό κοινό δεν έγινε ιδιαίτερα γνωστή η διαμάχη που αφορούσε στην αφίσα που προωθούσε την ταινία στους ιταλικούς κινηματογράφους. Σε αντίθεση με τις αμερικανικές αφίσες στις οποίες όλος ο διαφημιστικός χώρος καταλαμβάνονταν από τον πρωταγωνιστή της ταινίας Chewitel Ejiofor, στις ιταλικές αφίσες κυριαρχούσαν τα πρόσωπα των (λευκών) συμπρωταγωνιστών, του Brad Pitt και του Michael Fassbender, ενώ σε μικρό χώρο κάτω δεξιά μπορούσε να παρατηρήσει κανείς τη φιγούρα του αφροαμερικανού ηθοποιού.

Το αμερικανικό κινηματογραφικό στούντιο Lionsgate ζήτησε την απόσυρση των παραπάνω παραλλαγών, υποστηρίζοντας νομικούς λόγους. Θεώρησε τις αφίσες απαράδεκτες και ανέφερε ότι δεν έχουν εγκριθεί από κανέναν από τους παραγωγούς ή τους δικαιοπαρόχους της ταινίας. Η BMI, εταιρεία διανομής ταινιών στην Ιταλία, ζήτησε συγνώμη και ανακάλεσε τις εναλλακτικές αφίσες, οι οποίες απλώς προσπαθούσαν να προσελκύσουν το ιταλικό κοινό να αγοράσει εισιτήρια για την ταινία, προβάλλοντας πιο γνωστούς ηθοποιούς. Πολλοί παρατηρητές θεώρησαν την αφίσα ρατσιστική, ενώ ορισμένοι σχολιαστές υπεραμύνθηκαν των αφισών αυτών λέγοντας ότι αυτό είναι το marketing και εφόσον ο στόχος έχει επιτευχθεί (αγορά εισιτηρίων) δεν βρίσκουν κάτι μεμπτό στην όλη υπόθεση, και δεν αντιλαμβάνονται την οργή που έχει προκαλέσει το συγκεκριμένο θέμα.

Ο Brad Pitt αν και έχει έναν πολύ μικρό ρόλο στην ταινία, είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες κινηματογράφου στον κόσμο. Αντίθετα, ο Chewitel Ejiofor, ο οποίος εμφανίζεται σε κάθε καρέ της ταινίας, στον ρόλο της πραγματικής φυσιογνωμίας του Solomon Northup, ενός ελεύθερου μαύρου Νεοϋορκέζου που πουλήθηκε από δουλεμπόρους το 1841, δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός. Παρ’ όλα αυτά δημιουργήθηκαν δύο αφίσες με τους φημισμένους -και λευκούς- πρωταγωνιστές, αν και θα μπορούσε να προωθηθεί και μία τρίτη αφίσα με τον ήρωα της ιστορίας. Γιατί αναρωτιέμαι, αν στην ταινία συμπρωταγωνιστής ήταν ο Will Smith, δεδομένου ότι είναι διάσημος, θα προβάλλονταν μόνο αυτός στο ιταλικό κοινό;

Βέβαια, εκείνοι που θεωρούν ότι η αφίσα λειτουργεί ως “κράχτης” δεν έχουν άδικο. Η αφίσα είναι ένα έντυπο που έχει ως στόχο τη μετά­δοση μιας οπτικής πληροφορίας, δηλαδή ενός γεγονότος, ενός μηνύματος, μιας ιδέας, την προώθηση ενός προϊόντος, την προ­βολή μιας εταιρείας ή ενός προσώπου κ.λπ. Στην αφίσα, η σύνθεση εικόνας και λόγου οργανώνονται με τέτοιον τρόπο και τέτοια δομή, ώστε να προκαλέσει ενδιαφέρον στο θεατή μέσα σε ελάχιστα λεπτά ή και δευ­τερόλεπτα. Όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε, μέσω της εν λόγω αφίσας δεν προκαλείται μόνο η προσοχή του θεατή, αλλά μεταδίδεται και ένα μήνυμα. Η BMI ζήτησε συγνώμη και απέσυρε τις εναλλακτικές αφίσες πολύ απλά γιατί μετέδιδε το λάθος μήνυμα. Ίσως σε κάποια άλλη περίπτωση η αλλαγή της αφίσας να μην προκαλούσε αντιδράσεις. Αλλά, σε μία ταινία που το κεντρικό της θέμα είναι η δουλεία και γενικότερα οι φυλετικές διακρίσεις, οι αφίσες με τους Pitt και Fassbender προκαλούν. Όσοι υπερασπίζονται τις προτάσεις αυτές ενδιαφέρονται μόνο για το επικοινωνιακό κόλπο με σκοπό το κέρδος. Άσχετα με το ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα, με το αν παραπλανάται ο θεατής, με το αν υπάρχουν νομικά ζητήματα.

Τέτοια επικοινωνιακά κόλπα η παρούσα κυβέρνηση (και οι κυβερνήσεις στο παρελθόν, για να είμαι δίκαιη) γνωρίζει πολλά και τα χρησιμοποιεί όποτε της δοθεί η ευκαιρία. Τον Ιανουάριο η Νέα Δημοκρατία κυκλοφόρησε, μέσω Facebook, την (πολύ κακόγουστη) αφίσα στην οποία αναφέρονταν ότι με εντολή του πρωθυπουργού 17.700.000 από “μίζες” επιστρέφουν στον ελληνικό λαό (αλήθεια μόνο τόσες ήταν οι μίζες;). Στη συνέχεια ξεκίνησε το παραμύθι με το πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο ποτέ δεν θα μάθω πόσο ακριβώς είναι. Πάντως, μέρος αυτού θα μοιραστεί σε ευπαθείς ομάδες και ένστολους, χωρίς όμως να έχουν ξεκαθαριστεί τα κριτήρια των “τυχερών” δικαιούχων που θα λάβουν το επίδομα. Τα χρήματα αυτά λειτουργούν ως ένας άλλος Brad Pitt. Ας δούμε τις ομοιότητες:

1. Η ταινία αναφέρεται στον σκλάβο Solomon Northup και φανερώνει τον βάναυσο τρόπο που κακομεταχειρίζονταν οι “ανώτεροι” λευκοί τους καταπιεσμένους και αδύναμους της εποχής. Η αφίσα όμως παρουσιάζει τον όμορφο και διάσημο Brad Pitt.

- Στη σημερινή εποχή κάποιοι που θεωρούν τον εαυτό τους “ανώτερο” έχουν εξαθλιώσει έναν ολόκληρο λαό, με πρόσχημα τη σωτηρία της χώρας. Η ανεργία, η πείνα, η απόγνωση, οι αυτοκτονίες, η μείωση γεννήσεων απέχουν παρασάγγας από την έννοια της σωτηρίας. Όμως, αυτά δεν πρέπει να αναφέρονται γιατί ενισχύουν την εθνική μας κατάθλιψη (!). Καλύτερα να παρουσιάσουμε το όμορφο και διάσημο πρωτογενές πλεόνασμα.

2. Με τον τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε ο Brad Pitt μέσω της αφίσας, φαίνεται ως βασικός πρωταγωνιστής.

- Το πρωτογενές πλεόνασμα και κάθε επιστροφή χρημάτων από μίζες μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ένα σημαντικό γεγονός (διάσημο θα έλεγα για να συνεχίσω τον παραλληλισμό). Δεν είναι όμως παρά ένα ελάχιστο στοιχείο της πραγματικότητας. Γιατί όταν οι μισθωτοί έχουν χάσει χιλιάδες ευρώ το χρόνο, όταν πολλοί έχουν οδηγηθεί στην ανεργία, όταν οι συνταξιούχοι δεν πληρώνονται σύμφωνα με τα χρήματα που τους έχουν παρακρατηθεί κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου, τότε τα 500 ευρώ που μπορεί να αντιστοιχεί σε κάθε περίπτωση (από αυτή που ακόμα ψάχνεται) είναι ψίχουλα. Να μην τα πάρουν; Να τα πάρουν, αλλά όχι να ονομάσουμε επιτυχία, τα επικοινωνιακά κόλπα της κυβέρνησης.

3. Ο Brad Pitt χρησιμοποιήθηκε ως κράχτης, για να τραβήξει την προσοχή του ιταλικού κοινού και να αυξήσει τις πωλήσεις των εισιτηρίων.

- Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι κράχτης, αν μη τι άλλο, για να τραβήξει την προσοχή του ελληνικού κοινού και να αυξήσει τα ποσοστά των κυβερνώντων κομμάτων στις κινηματογραφικές αίθουσες, συγνώμη στις εκλογές. Εισιτήρια προπωλούνται από τα μέσα Μαΐου, που πιθανόν θα δοθεί το επίδομα.

4. Η εταιρεία BMI ζήτησε συγνώμη και απέσυρε τις επίμαχες αφίσες.

- Η κυβέρνηση ποτέ και για κανέναν λόγο δεν πρόκειται να ζητήσει συγνώμη. Ίσως αποφασίσει να αποσύρει το επίδομα... επομένως θα έχουμε μία μικρή ομοιότητα.

5. Ο Brad Pitt έχει μεν έναν πολύ μικρό ρόλο, εντούτοις είναι εκείνος που μεσολαβεί για να κερδίσει ξανά την ελευθερία του ο Solomon.

- Στο σημείο αυτό διαπιστώνουμε μία περίεργη ομοιότητα. Το πλεόνασμα χρησιμοποιείται ως κάτι που θα οδηγήσει τη χώρα στη σωτηρία της. Μπορεί αυτό η κυβέρνηση να το έχει εκλάβει ως μία νίκη στις εκλογές, αλλά μάλλον δεν ξέρει καλά το έργο! Στην ταινία δεν κερδίζει εκείνος που καταπιέζει, αλλά ο καταπιεζόμενος. Και η ταινία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα.

Σημείωση: Για να μην παρεξηγηθώ, ο Brad Pitt μού είναι πολύ συμπαθής.

Απάντηση στο Υπουργείο Παιδείας

Μία διαφήμιση είναι ένα είδος επικοινωνίας μέσα από διάφορα Μέσα, από όπου επιχειρήσεις, οργανισμοί Δημοσίου και Ιδιωτικού δικαίου και άτομα προσπαθούν να μεταδώσουν ένα μήνυμα, με σκοπό να πληροφορήσουν και να πείσουν ένα συγκεκριμένο κοινό, για δεδομένα προϊόντα, υπηρεσίες ή ιδέες.

Αυτός είναι ένας γενικός ορισμός της διαφήμισης ο οποίος ας δούμε λίγο πως εφαρμόζεται στην περίπτωση των τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σποτ του Υπουργείου Παιδείας. Το Υπουργείο ως Δημόσιος οργανισμός χρησιμοποιεί τα Μ.Μ.Ε. προκειμένου να μεταδώσει το εξής μήνυμα:

«Κάθε παιδί έχει ταλέντα, και έχει δικαίωμα να τα αξιοποιεί, για να είναι ευτυχισμένο στη ζωή του. Γιατί ευτυχία είναι να δουλεύεις πάνω σε αυτό που σου αρέσει, σε αυτό στο οποίο είσαι καλός. Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει δρομολογήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για ένα εκπαιδευτικό σύστημα όπου μπορείς να βρεις το δικό σου μονοπάτι και να βγεις στην αγορά εργασίας με δεξιότητες που θα σε κάνουν να πετύχεις σε αυτό που πραγματικά σου ταιριάζει, σε αυτό που έχεις προοπτική».

Το μήνυμα αυτό έχει ως στόχο να πληροφορήσει μαθητές, αλλά και γονείς, για τις “ιδέες” του Υπουργείου σχετικά με την εκπαίδευση και συγκεκριμένα προσπαθεί να πείσει τους μαθητές να στραφούν προς την Τεχνική Εκπαίδευση. Πόσο αληθινές είναι όμως αυτές οι ιδέες; Ας δούμε την απάντηση μίας μαθήτριας στο μήνυμα.

https://www.youtube.com/watch?v=TzHFBWBV_18

Στο κείμενο του Υπουργείου, πραγματικά δεν ξέρω ποια φράση να υπογραμμίσω και να τονίσω περισσότερο ως προς τη σοβαρότητα και τη βαρύτητά της.

     - Κάθε παιδί έχει ταλέντα και έχει δικαίωμα να τα αξιοποιεί για να είναι ευτυχισμένο στη ζωή του.

Ένα παιδί που έχει ως ταλέντο το σχέδιο, με ποιον τρόπο έχει δικαίωμα να το αξιοποιήσει, όταν στερείται της δυνατότητας να ακολουθήσει τις σπουδές εκείνες που θα το κάνουν ευτυχισμένο στη ζωή του;

     - Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει δρομολογήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις.

Πώς δρομολογήθηκαν οι μεταρρυθμίσεις αυτές; Με βάση ποια στοιχεία αποφασίστηκε η κατάργηση Τομέων και Ειδικοτήτων; Γιατί αυτά τα στοιχεία δεν έγιναν γνωστά ποτέ; Μήπως επειδή δεν υπήρξαν ποτέ;

     - Ένα εκπαιδευτικό σύστημα όπου μπορείς να βρεις το δικό σου μονοπάτι.

Το μονοπάτι αυτό μάλλον βρίσκεται μέσα σε λαβύρινθο και δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό το γιατί υπάρχουν μαθητές διαφορετικών ταχυτήτων. Μαθητές ορισμένων ειδικοτήτων έχουν δυνατότητα συνέχισης σε ανώτατες σπουδές, ενώ μαθητές άλλως ειδικοτήτων όχι. Επιπλέον, υπάρχουν περιπτώσεις, όπως αυτή της Γραφιστικής, η οποία έχει “εξαφανιστεί” από ολόκληρους νομούς. Οι μαθητές θα πρέπει ή να μετακομίσουν ή να στραφούν στην ιδιωτική εκπαίδευση ή να επιλέξουν μία άλλη ειδικότητα και όχι αυτή που πραγματικά τους ταιριάζει.

Τελικά, τι είδους Τεχνική Εκπαίδευση είναι αυτή; Γιατί δεν δίνονται ίσες ευκαιρίες σε όλους τους μαθητές; Το Υπουργείο προσπαθεί να πείσει ότι οι μαθητές επιλέγουν να σπουδάσουν αυτό που αγαπούν, αλλά στην πραγματικότητα, το Υπουργείο είναι αυτό που καθορίζει, εμμέσως πλην σαφώς, την επιλογή των μαθητών.

Επομένως, μελετώντας ξανά τον ορισμό της διαφήμισης καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το Υπουργείο Παιδείας είναι αντίθετο προς το μήνυμα που προωθεί. Δεν πρόκειται για μία “κανονική” επικοινωνία, αλλά για μία επικοινωνία που επιδιώκει να διαμορφώσει απόψεις με έμμεσες μεθόδους και να επηρεάσει την κοινή γνώμη προς ορισμένη κατεύθυνση. Με λίγα λόγια, δεν πρόκειται για διαφήμιση, αλλά για προπαγάνδα.

Πρόγνωση χημικομίχλης

Υπάρχει ένας εκτεταμένος κόσμος συμβόλων, τα οποία προσδιορίζουν ενέργειες ή οργανώσεις, διαθέσεις ή έννοιες. Τα σύμβολα κλιμακώνονται από τα πλούσια σε αναπαραστατική λεπτομέρεια μέχρι τα εντελώς αφηρημένα, που κατά συνέπεια δεν συνδέονται με αναγνωρίσιμες πληροφορίες και γι’ αυτό πρέπει να τα μάθουμε με τον ίδιο τρόπο που μαθαίνουμε τη γλώσσα. Όσο πιο αφηρημένο είναι ένα σύμβολο, τόσο μεγαλύτερη οξυδέρκεια από μέρους του κοινού απαιτείται για την καλύτερη κατανόηση του μηνύματος. Ένα σύμβολο για να είναι αποτελεσματικό δεν πρέπει μόνο να βλέπεται και να αναγνωρίζεται, αλλά επίσης να μένει στη μνήμη και να αναπαράγεται [1].

Ένα από τα πιο γνωστά, παγκοσμίως, σύμβολα είναι το σύμβολο της ειρήνης που αναδύθηκε από το αντιπολεμικό κίνημα της δεκαετίας του ’60 (δύο γνωστά αλλά παλιότερα σύμβολα για την ειρήνη είναι ο κλάδος ελιάς των Αρχαίων Ελλήνων και το περιστέρι). Το διχαλωτό σχήμα του νεώτερου συμβόλου σχεδιάστηκε από τον Βρετανό καλλιτέχνη Gerald Holtom και παρουσιάστηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1958, ενόψει μιας εκδήλωσης κατά των πυρηνικών όπλων στο Λονδίνο. Το σύμβολο είναι ο συνδυασμός των γραμμάτων Ν και D (στο σύστημα τηλεγραφίας με σημαία για τη διαβίβαση πληροφοριών) που παραπέμπουν στις λέξεις Nuclear Disarmament (Πυρηνικός Αφοπλισμός). Όσο απλό ήταν στη σχεδίασή του, τόσο δύσκολο αποδείχθηκε στη σύλληψή του. «Ήμουν σε βαθιά απόγνωση. Σκιτσάριζα τον εαυτό μου, όπως ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε αμηχανία, με τα χέρια τεντωμένα πότε πάνω και πότε κάτω, με τον τρόπο που ο χωρικός αντιμετωπίζει το εκτελεστικό απόσπασμα στον γνωστό πίνακα του Γκόγια. Τελικά, το σκιτσάρισα με μια γραμμή και έβαλα ένα κύκλο γύρω του» είπε ο Holtom σε μια συνέντευξή του [2][3].

Στο αφηρημένο σύμβολο της ειρήνης είναι δύσκολο να αποκωδικοποιήσει κανείς τις έννοιες που μεταφέρει (τα αρχικά γράμματα, την απόγνωση του καλλιτέχνη κ.λπ.). Δεδομένου όμως ότι είναι απλό στη σχεδίασή του, μένει στη μνήμη και αναπαράγεται, αποτελεί ένα σύμβολο που καταφέρνει να περάσει στο κοινό, άμεσα και γρήγορα, το βασικό του μήνυμα: την ειρήνη.

Ας δούμε τώρα ένα εντελώς νέο σύμβολο, αυτό της αιθαλομίχλης. Πράγματι εντυπωσιάστηκα από το γεγονός ότι σε γνωστή ιστοσελίδα πρόγνωσης καιρού εκτός από τα σύμβολα ωρών (ρολόι), θερμοκρασίας (διαφορετικά χρώματα), διεύθυνσης και έντασης ανέμου σε χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές (δέντρο και κύμα αντίστοιχα) και καιρικών φαινομένων (π.χ. σύμβολο χιονιού), παρατήρησα το σύμβολο της αιθαλομίχλης. Ένα γκρι σύννεφο με μία κόκκινη φλόγα στο κέντρο και δύο φιγούρες εκατέρωθεν, μία αντρική και μία γυναικεία. Έβαλα τον κέρσορα του ποντικιού πάνω στο σύμβολο. «ΠΡΟΣΟΧΗ: Συνθήκες δημιουργίας αιθαλομίχλης», μου “απάντησε” το σύμβολο. Και μόλις το “πάτησα” με διαφώτισε περαιτέρω: «Προστάτευσε τη δική σου υγεία και των συνανθρώπων σου», έλεγε ένας τίτλος και ακολουθούσε ένα κείμενο για το τι ακριβώς είναι αυτό που πρέπει να προσέξω. Ενημερώθηκα λοιπόν ότι η τιμή του πετρελαίου έχει αυξηθεί, γεγονός που έχει οδηγήσει στην αυξανόμενη χρήση τζακιών, και ότι η χρήση αυτή ενέχει κινδύνους, γιατί επιβαρύνεται το ατμοσφαιρικό περιβάλλον των περιοχών, δημιουργώντας το φαινόμενο της αιθαλομίχλης, που αυτό με τη σειρά του επιβαρύνει σε επικίνδυνο βαθμό την υγεία των ανθρώπων. Οι οδηγίες ολοκληρώνονται με τη φράση «χρησιμοποιείστε στο μέτρο του δυνατού άλλες μορφές θέρμανσης»!

Το κείμενο αυτό ήταν κατατοπιστικό, αλλά δεν κατάλαβα σε ποιον ακριβώς απευθύνεται. Φαντάζομαι εκείνους (τους περισσότερους) που δεν έχουν χρήματα για πετρέλαιο. Πριν ανάψουν το τζάκι (εφόσον έχουν) ανοίγουν τον υπολογιστή (αφού έχουν τζάκι, θα έχουν και υπολογιστή). Μπαίνουν στο internet (όλοι έχουν internet, υπάρχει δωρεάν wi-fi. Ή μήπως όχι; Να πούμε στον πρωθυπουργό μας να βάλει. Να γιατί χρειάζεται). Παρακολουθούν την πρόγνωση του καιρού και αν, σύμφωνα με αυτήν, δημιουργείται το φαινόμενο της αιθαλομίχλης, χρησιμοποιούν άλλες μορφές θέρμανσης (έχουν 3-4 διαφορετικά είδη σπίτι τους). Για εκείνους που δεν έχουν τζάκι, το να γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι υπάρχουν συνθήκες δημιουργίας αιθαλομίχλης, δεν ξέρω που θα τους βοηθήσει, πιθανόν να τους αποτρέψει να βγουν από τα σπίτια τους και θα τους στρέψει εναντίον εκείνων που έχουν τζάκια. Γιατί εκείνος που πραγματικά φταίει είναι ο συνάνθρωπος. Έτσι λέει το κείμενο («προστάτευσε την υγεία των συνανθρώπων σου»).

Ένα άλλο στοιχείο που δεν είναι κατανοητό αφορά στο κατά πόσο το σύμβολο της αιθαλομίχλης αποτελεί στοιχείο πρόγνωσης καιρού. Η αιθαλομίχλη είναι μορφή ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ακόμα κι αν ληφθεί υπόψη ότι οι κατάλληλες συνθήκες καιρού ευνοούν τη δημιουργία της, ωστόσο δεν είναι σίγουρο ότι θα συμβεί. Επίσης, γιατί έως τώρα δεν έχει δημιουργηθεί ένα σύμβολο για τις καλοκαιρινές πυρκαγιές, αφού κι αυτές ευνοούνται από συγκεκριμένες συνθήκες; Ουσιαστικά αυτό που με βρίσκει εντελώς αντίθετη είναι ο τρόπος με τον οποίο η ευθύνη της δημιουργίας αιθαλομίχλης συνδέεται άμεσα με τον πολίτη που χρησιμοποιεί ως μέσο θέρμανσης το τζάκι και ο οποίος παρουσιάζεται ότι μπορεί να διαλέξει, διαφορετικά είναι αυτός που ρυπαίνει το περιβάλλον.

Αναπόφευκτα και συνειρμικά, κάπου εδώ είναι που συνδέω τη ρύπανση του περιβάλλοντος με τα χημικά των δυνάμεων καταστολής. Το κράτος είναι ικανό να ρίξει την ευθύνη στον πολίτη για τα χημικά, με τον ίδιο τρόπο που ρίχνει την ευθύνη για την αιθαλομίχλη. Σε κάθε πορεία, όταν η ρίψη χημικών είναι ο μόνος τρόπος για να υπερισχύει η “δυνατή” κυβέρνηση, στόχος είναι να περάσει το εξής μήνυμα: Μην έρχεσαι στις πορείες και τις συγκεντρώσεις. Κίνδυνος χημικών. Θα μπορούσε λοιπόν να δημιουργηθεί ένα σύμβολο, όπως αυτό της εικόνας, που να τοποθετηθεί επίσης στη σελίδα μετεωρολογικών προγνώσεων, στις ημέρες τις οποίες έχουν οριστεί κινητοποιήσεις των πολιτών με σκοπό την διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους. Πάνω στο σύμβολο θα εμφανίζεται το μήνυμα «ΠΡΟΣΟΧΗ: Συνθήκες δημιουργίας χημικομίχλης» και πατώντας το σύμβολο ένα κείμενο με τίτλο «Προστάτευσε τη δική σου υγεία και των συνανθρώπων σου» θα μας ενημερώνει*:

Η αύξηση των φόρων, η αύξηση της ανεργίας, η μείωση των μισθών έχει οδηγήσει στις ολοένα αυξανόμενη χρήση χημικών. Η χρήση αυτή όμως ενέχει κινδύνους, τόσο για την υγεία των χρηστών αλλά και των συνανθρώπων μας. Μερικές χρήσιμες οδηγίες ακολουθούν:

• Μην κάνετε πορείες στα κέντρα των πόλεων.

• Μην συγκεντρώνεστε έξω από τα Υπουργεία, την Βουλή και τα Βουλευτικά γραφεία.

• Μην φαίνεστε όταν έρχεται η τρόικα και οι πάσης φύσεως δανειστές μας.

Όλα τα παραπάνω οδηγούν στη χρήση χημικών που είναι άκρως τοξικές ουσίες. Επισημαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ουσιών εκλύεται στο εσωτερικό των συγκεντρώσεων, επιβαρύνοντας σε μεγάλο βαθμό την υγεία των ανθρώπων. Παράλληλα επιβαρύνεται το ατμοσφαιρικό περιβάλλον των περιοχών όπου γίνεται έντονη χρήση χημικών, δημιουργώντας το φαινόμενο της χημικομίχλης.

Η χημικομίχλη κάνει εντονότερη την παρουσία της μέρες με μεγάλο αριθμό ατόμων στις συγκεντρώσεις. Περιορίστε τις συναθροίσεις σας και χρησιμοποιήστε στο μέτρο του δυνατού άλλες μορφές αγώνα (π.χ. βλέποντας τηλεόραση).

Κι έτσι, ο καιρός θα μας ενημερώνει για το πώς θα ζεσταθούμε και πώς θα αγωνιζόμαστε, προκειμένου να αναπνέουμε “καθαρό αέρα”.

* Σε αντιστοιχία με το κείμενο της αιθαλομίχλης

Πηγές:

[1] Dondis, D. (2002). Βασικές Αρχές Οπτικής Παιδείας. Πάτρα: ΕΑΠ, σελ. 26, 84.

[2] http://www.cnduk.org/index.php?option=com_content&task=view&id=435&Itemid=131

[3] http://www.sansimera.gr/articles/414#ixzz2w9JfkLJ7

Error

-          ΠΡΟΣΟΧΗ, ΠΡΟΣΟΧΗ! ΕΠΕΙΓΟΝ! Ο τεχνικός να έρθει στο control.

Επαναλαμβάνω: Ο τεχνικός να έρθει στο control. Είναι επείγον.

Η φωνή ακούστηκε από το μεγάφωνο. Ακολούθησε ήχος βιαστικών βημάτων και μία πόρτα που άνοιξε και έκλεισε γρήγορα. Δεν μπορώ να διακρίνω ποιοι βρίσκονται μέσα στο δωμάτιο. Πλησιάζω και προσπαθώ να ακούσω. Δύο άντρες με μηχανική φωνή μιλούν με ένταση, τρομακτική θα την χαρακτήριζα. Είναι πολύ εύκολο να καταλάβω τι λένε, καθώς δεν προσπαθούν να μην ακουστούν. Το μόνο που δεν καταλαβαίνω είναι το τι γυρεύω εγώ σ’ αυτό το παγερό κτήριο. Θα λύσω την απορία μου αργότερα, τώρα με ενδιαφέρει να μάθω ποια είναι η επείγουσα κατάσταση.

-          Κάποιος έχει μπει στο σύστημα. Τα ρομπότ-πράκτορες έχουν τρελαθεί. Εκτελούν εντολές που δεν συμφωνούν με τον προγραμματισμό.

-          ΑΔΥΝΑΤΟΝ! Πρόκειται για την πιο εξελιγμένη γλώσσα που από τη στιγμή που θα κωδικοποιηθεί δεν μπορεί να αποκωδικοποιηθεί από κανέναν. Μόνο εγώ γνωρίζω τον κώδικα. Όλα είναι στον αυτόματο και…

-          Αυτό που σου λέω! Τα ρομπότ είναι σαλταρισμένα. Βρες τη λύση τώρα. Αλλιώς θα θεωρήσω ότι εσύ βρίσκεσαι πίσω από αυτές τις κινήσεις.

-          Μα για ποιες κινήσεις μου μιλάς;

-          Ορίστε: Ο Άρας μπερδεύει συνεχώς τα νούμερα. Σου έχω δώσει τον αριθμό που θα βάλεις για πρωτογενές πλεόνασμα. Δεν μπορεί αυτό να αλλάζει συνεχώς.

Αμ, ο άλλος; Ο Ούλος; Αυτός πρέπει να έχει πάθει τρομερό βραχυκύκλωμα. Κανένα νούμερο από αυτά που δηλώνει δεν είναι ίδιο με τα προηγούμενα. Και συνεχώς δίνει εντολές για εκτυπώσεις ΦΕΚ. Ποιος τις δίνει επιτέλους τις εντολές; Και δεν φτάνει αυτό. Τολμά να λέει ότι από το άγχος δεν κοιμάται. Τον έχουν πάρει χαμπάρι ότι δεν γίνεται να κοιμηθεί. Μα τι νομίζει ότι είναι, άνθρωπος; Θα μας κάψει.

Επίσης, ο Άδης. Σκοτώνει με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Τον είχαμε ρυθμίσει στην πιο αργή ταχύτητα.

Και ο Τάκης. Τι συμβαίνει με τα μάτια; Έχει απορρυθμιστεί εντελώς. Ο τίτλος του αναφέρει Μεταρρύθμιση ή μήπως έβαλες τη λέξη Απορρύθμιση;

Πρέπει οπωσδήποτε να διορθώσεις τον κώδικα.

-          Δεν καταλαβαίνω, υποτίθεται ότι όλα ήταν τέλεια σχεδιασμένα.

-          Ναι, αλλά σου είχα εκφράσει τον ενδοιασμό μου σχετικά με τη διαδικασία “φόρτωσης” πληροφοριών σε εκείνους τους ηλίθιους που επέλεξες.

-           Τους επέλεξα γιατί η ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων ήταν μεγαλύτερη. Εσύ τα ήθελες να γίνουν όλα γρήγορα.

-          Δεν ξέρω τι θα κάνεις. Αν δεν μπορείς να το διορθώσεις, κατάστρεψέ τους. Θα βάλουμε άλλους να κάνουν τη δουλειά.

-          Αν το πρόβλημα είναι η μόρφωση, δυστυχώς δεν θα βρούμε έξυπνους που να δεχθούν τη διαδικασία ρομποτοποίησης. Γιατί κάποιος να θέλει να γίνει ρομπότ για δικό σου όφελος;

-          Τολμάς να ξεστομίζεις τέτοια λόγια; Να φτιάξεις άλλον κώδικα, σε διατάζω…

Άνοιξα τα μάτια μου απότομα. Κατάλαβα ότι έβλεπα όνειρο. Ίσως να έφταιξε η ταινία που αποφάσισα να ξαναδώ λίγο πριν πέσω για ύπνο, η περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας The Matrix (1999). Δεν θα προσπαθήσω να κάνω μία ακόμα ανάλυση του τι είναι το Matrix. Πολλές θεωρίες έχουν γραφτεί, οι οποίες αναφέρονται σε διάφορες κουλτούρες και ιδεολογίες, και στόχος μου δεν είναι να υποστηρίξω κάποια από αυτές ή να διαφωνήσω με κάποιες άλλες. Όμως ορισμένες φράσεις, ειπωμένες στη διάρκεια της ταινίας καρφώθηκαν στο μυαλό μου, όπως όταν ο Morpheus λέει στον Neo: «Το Matrix είναι ο κόσμος που σου σκέπασε τα μάτια, για να σε τυφλώσει απ’ την αλήθεια». Καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας προσπαθούσα να καταλάβω πόσοι κόσμοι υπάρχουν. Μπορεί το σενάριο να παρουσιάζει μία πραγματικότητα και άλλη μία εικονική, ωστόσο θεωρώ ότι υπάρχουν πολύ περισσότερα επίπεδα. Ένα επίπεδο είναι οτιδήποτε υπάρχει στ’ αλήθεια, ένα άλλο είναι αυτό που βλέπουμε, ένα τρίτο αποτελείται από εκείνους που δεν γνωρίζουν ότι υπάρχουν αλλά εκτελούν εντολές, και ένα τέταρτο περιλαμβάνει όσους δίνουν τις εντολές, αλλά και όσους μπορούν να τις μπλοκάρουν. Εκείνοι που βρίσκονται στο τέταρτο επίπεδο είναι αυτοί που έχουν γνώση όλων των επιπέδων.

Ανέφερα παραπάνω πως κατάλαβα ότι έβλεπα όνειρο. Μήπως όμως δεν ήταν όνειρο; Σε ποιο επίπεδο βρίσκομαι και ποιον κόσμο αντικρίζω; Υπάρχει κάτι που σκεπάζει τα μάτια μου και δεν μπορώ να δω, αν και προσπαθώ απεγνωσμένα να μάθω την αλήθεια. Προσπαθώ δηλαδή να αντιληφθώ κάθε πραγματικό γεγονός χωρίς απόκρυψη ή διαστρέβλωση δεδομένων, χωρίς υποκειμενικές εκτιμήσεις, χωρίς ψέματα, χωρίς αλλοίωση των επιμέρους στοιχείων που το συνθέτουν. Πιθανόν κάποιος να θεωρήσει ότι κι εγώ μέσω αυτών που γράφω φανερώνω την υποκειμενική μου όψη της πραγματικότητας. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί την αγωνία μου για την κατανόηση των συμβάντων. Αν εγώ βλέπω με έναν άλφα τρόπο τα όσα παρουσιάζονται γύρω μου, ένας άλλος τα βλέπει με έναν βήτα τρόπο κ.ο.κ., όμως το μόνο σίγουρο είναι ότι κάπου υπάρχει το απολύτως βέβαιο ότι συμβαίνει κι αυτό δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς. Αν έχω απέναντί μου ένα μοναδικό ηλιοβασίλεμα, ενώ για κάποιον άλλον αυτή η στιγμή είναι καταθλιπτική, το βέβαιο είναι ότι θα νυχτώσει και θα ξημερώσει μία άλλη μέρα.

Ψάχνω λοιπόν να εξηγήσω το αναμφισβήτητο γεγονός της διαθεσιμότητάς μου. Για κάποιους αξιολογήθηκα και βρέθηκα ανεπαρκής (ίσως στο επίπεδο που νομίζω ότι βρίσκομαι να έχω τρία πτυχία και να διορίστηκα αξιοκρατικά, αλλά για το κράτος και τα ΜΜΕ είμαι απόφοιτος ΔΕ, με πλαστά πτυχία και διορισμένη με ρουσφέτι), ενώ για πολλούς έχω ήδη απορροφηθεί εδώ και μήνες (πιθανόν σε κάποιο επίπεδο εργάζομαι, αλλά δεν το γνωρίζω). Την πραγματικότητα δεν την καταλαβαίνει κανείς άλλος, παρά μόνο όσοι βρίσκονται στην ίδια θέση με εμένα. Δεν είναι σαν το ηλιοβασίλεμα που ξέρεις τι θα ακολουθήσει, όχι μόνο λόγω εμπειρίας, αλλά και λόγω επιστημονικής τεκμηρίωσης. Από μικροί μαθαίνουμε για την περιστροφή της γης, για τον ήλιο, για τη νύχτα και τη μέρα. Ποια είναι όμως η επιστημονική εξήγηση της αδικίας, της βίας και της κοροϊδίας που υφιστάμεθα όλον αυτόν τον καιρό; Δεν υπήρξε καμία αξιολόγηση, καμία μελέτη, κανένας στόχος αναδιάρθρωσης. Τι να περιμένεις από κάτι ρομποτάκια που εκτελούν εντολές υπό την πίεση της απειλής ότι θα καταστραφούν (λες και δεν θα καταστραφούν); Ο κώδικας είναι εντελώς εσφαλμένος ευθύς εξαρχής και εκτελείται από μηχανές. Αυτή είναι η μόνη επιστημονική ερμηνεία. Γιατί δεν θα μπορούσα να κατανοήσω ποτέ τον λόγο που ένας άνθρωπος θέλει να κάνει κακό σε έναν άλλον.